CHĂM SÓC HỒ TIÊU GIAI ĐOẠN ĐẦU MÙA MƯA Ở TÂY NGUYÊN
Đầu mùa mưa là giai đoạn quan trọng đối với cây hồ tiêu, khi cây vừa phục hồi sau thu hoạch, vừa bước vào thời kỳ ra hoa, đậu quả và hình thành gié non. Sự thay đổi đột ngột của thời tiết có thể khiến cây bị sốc nhiệt, sốc nước, làm rụng hoa, rụng quả non và tạo điều kiện cho nhiều loại sâu bệnh phát sinh.
Để đảm bảo năng suất và sự phát triển ổn định của vườn tiêu, bà con cần chú trọng cân đối dinh dưỡng và chủ động phòng trừ sâu bệnh ngay từ đầu mùa mưa.
Dinh dưỡng cân đối – Hạn chế rụng quả non
Vai trò của các dưỡng chất chính
Đạm (N):
Cần bón ở mức hợp lý để cây phục hồi và phát triển. Bón thừa đạm sẽ kích thích cây ra đọt mạnh, cạnh tranh dinh dưỡng với hoa và quả non, làm tăng nguy cơ rụng quả.
Lân (P):
Giúp phục hồi cây sau thu hoạch, kích thích phát triển bộ rễ và tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng.
Kali (K):
Đóng vai trò quan trọng trong việc giữ quả non, tăng khả năng vận chuyển dinh dưỡng và nâng cao sức chống chịu của cây trước điều kiện bất lợi.
Trung và vi lượng:
Bổ sung đầy đủ Canxi (Ca), Magie (Mg), Bo (B) và Kẽm (Zn) giúp tăng tỷ lệ đậu quả, hạn chế hiện tượng rụng quả non.
Công thức bón tham khảo
Đối với vườn tiêu kinh doanh có năng suất từ 4–5 tấn/ha:
- Sử dụng NPK cân đối như: 16-8-16, 16-8-18, 16-6-18 hoặc 16-7-17
- Lượng bón: 350–450 g/trụ
- Kết hợp:
- 5–10 kg phân chuồng hoai mục/trụ hoặc
- 2–3 kg phân hữu cơ/trụ
- Bổ sung 50–100 g Trichoderma đa chức năng/trụ
- Chia làm 2 lần bón, cách nhau khoảng 20 ngày
- Phun phân bón lá chứa Bo, Kẽm và trung vi lượng từ 2–3 lần, cách nhau 10–15 ngày
Kỹ thuật bón phân
- Bón khi đất đủ ẩm.
- Tránh bón trước những đợt mưa lớn từ 1–2 ngày.
- Rải phân đều theo hình chiếu tán, cách gốc 40–50 cm.
- Sau khi bón nên xới nhẹ hoặc phủ lá để hạn chế thất thoát dinh dưỡng.
Chủ động phòng trừ sâu bệnh đầu mùa mưa
Bệnh chết nhanh (Phytophthora)
Đây là bệnh nguy hiểm hàng đầu trên hồ tiêu trong mùa mưa.
Có thể tham khảo sử dụng các sản phẩm như:
- Aliette 800WG
- Ridomil Gold 68WG
- Agrifos 400
Nên kết hợp tưới gốc và phun lên thân, tán cây để nâng cao hiệu quả phòng bệnh.
Bệnh thối rễ, vàng lá
Nguyên nhân chủ yếu do nấm bệnh, tuyến trùng và điều kiện đất thoát nước kém.
Các giải pháp tham khảo:
- Tervigo 020SC hoặc Velum Prime 400SC kết hợp thuốc phòng nấm phù hợp.
- Hoặc sử dụng Vaniva 450SC theo khuyến cáo.
- Tưới vùng rễ từ 2 lần, cách nhau 15–20 ngày.
- Bổ sung Trichoderma định kỳ nhằm hỗ trợ quản lý nấm bệnh trong đất.
Bệnh thán thư
Có thể sử dụng các hoạt chất phù hợp như:
- Amistar Top 325SC
- Nativo 750WG
- Score 250EC
Nên luân phiên hoạt chất để hạn chế hiện tượng kháng thuốc.
Rệp sáp hại quả và hại rễ
- Thường xuyên kiểm tra vườn tiêu.
- Xử lý ngay khi rệp mới xuất hiện.
- Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật được đăng ký sử dụng trên hồ tiêu theo đúng hướng dẫn.
Hai vấn đề cần ưu tiên trong đầu mùa mưa
1. Phòng bệnh chết nhanh do Phytophthora
Đây là bệnh có khả năng gây thiệt hại nghiêm trọng và lây lan nhanh trong điều kiện ẩm độ cao.
2. Hạn chế rụng quả non
Nguyên nhân thường gặp gồm:
- Thiếu Kali
- Thiếu Canxi
- Thiếu Bo
- Sốc thời tiết
Việc quản lý tốt hai vấn đề trên sẽ góp phần quyết định năng suất và sự ổn định của vườn hồ tiêu trong suốt mùa vụ.
Kết luận
Đầu mùa mưa là thời điểm cần đặc biệt quan tâm đến chế độ dinh dưỡng và công tác phòng trừ sâu bệnh cho hồ tiêu. Bón phân cân đối, bổ sung đầy đủ trung vi lượng, kết hợp các biện pháp quản lý bệnh hại chủ động sẽ giúp cây sinh trưởng khỏe, tăng tỷ lệ đậu quả và tạo tiền đề cho một vụ mùa đạt năng suất cao.
Lưu ý: Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng đối tượng, đúng liều lượng, đúng thời điểm và tuân thủ đầy đủ hướng dẫn trên nhãn sản phẩm.