Sau thu hoạch sầu riêng, nhiều nhà vườn quan tâm đến việc chăm sóc phục hồi vườn cây. Giai đoạn sau thu hoạch là “thời kỳ nghỉ” quyết định năng suất và chất lượng vụ sau. Nếu chăm sóc tốt, cây phục hồi nhanh sẽ ra hoa tập trung – đậu trái ổn định.
Dựa vào sinh lý của cây sầu riêng và điều kiện khí hậu, đất đai ở Tây Nguyên, chúng tôi khuyến cáo như sau:
– Cần lưu ý rằng sau khi thu hoạch, vườn sầu riêng thường rơi vào giai đoạn khủng hoảng về sức khỏe (cây suy yếu do mang nhiều quả, có nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng do phải tập trung nuôi quả, dễ bị tấn công bởi sâu, bệnh….). Vì vậy để phát huy hiệu quả của việc chăm sóc, nên để vườn cây nghỉ ngơi khoảng 15 – 20 ngày rồi mới tiến hành các biện pháp kỹ thuật chăm sóc sau thu hoạch nhằm mục đích để cây sầu riêng ổn định về mặt sinh lý.
– Sau đó tiến hành các biện pháp kỹ thuật như:
(i). Vệ sinh vườn sầu riêng (rửa vườn)
– Thu gom sạch cỏ dại, lá rụng, trái rụng, tàn dư sau thu hoạch để hạn chế mầm bệnh.
– Phun rửa thân – cành bằng vôi hoặc copper hydroxide, copper oxychloride hoặc gốc đồng khác để khử nấm khuẩn.
(ii). Cắt tỉa cành
– Loại bỏ cành sâu bệnh, cành vô hiệu, cành đan chéo, cành bị gãy do thu hoạch.
– Giữ bộ khung chính thông thoáng, tán cân đối.
– Các vết cắt nên quét vôi + thuốc trừ nấm Ridomil để hạn chế xâm nhiễm.
(iii). Phòng trừ sâu bệnh
– Cần chú ý tập trung quản lý bệnh thối rễ – xì mủ (Phytophthora):
+ Giữ cho vườn thoát nước tốt hoặc tạo rãnh thoát nước.
+ Xử lý gốc bằng phân hữu cơ hoai mục/phân hữu cơ nở + nấm đối kháng Trichoderma.
+ Định kỳ tưới thuốc gốc Phosphonate hoặc Metalaxyl luân phiên.
– Phòng bệnh thán thư, cháy lá: phun gốc đồng, Mancozeb.
– Kiểm tra và xử lý sớm sâu đục thân, rệp sáp, bọ xít muỗi.
(iv). Bón phân phục hồi
Sau thu hoạch, cây mất nhiều dinh dưỡng vì vậy cần phục sinh trưởng cành lá trước khi bước vào kỳ phân hóa mầm hoa.
a) Phân hữu cơ
– Mỗi gốc 20–30 kg phân chuồng hoai mục (lợn, trâu, bò, gà, dê) kết hợp với nấm Trichoderma.
– Hoặc 5–10 kg phân hữu cơ sinh học/hữu cơ vi sinh/hữu cơ công nghiệp (phân nở) kết hợp với nấm Trichoderma.
– Có thể bổ sung vỏ cà phê, phân xanh, tro trấu để cải tạo đất, tăng hữu cơ.
b) Phân vô cơ
• Giai đoạn phục hồi:
– NPK 16-16-8, 20-20-10, 20-20-15 hoặc các loại phân NPK có tỷ lệ N:P2O5:K2O tương tự: 1–2 kg/gốc (tuỳ tuổi cây).
– Bổ sung thêm Ca, Mg, Bo, Zn để cân đối.
c) Phân bón lá (bổ sung)
– Phun Amino acid, rong biển, humic/fulvic acid kết hợp trung vi lượng để phục hồi nhanh tình trạng sức khỏe cây vườn cây.